cdr logo

Krajowy System Informacji Doradczej

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie

A A A

1.      pojęcie następcy

2.      przekazanie gospodarstwa

3.      obowiązki przejmującego gospodarstwo rolne

 

Pan Tomasz P. przedstawił trzy pytania związane z przekazywaniem gospodarstwa rolnego w zamian za rentę strukturalną:

 

1.      Czy gospodarstwo rolne może przejąć osoba fizyczna, w wieku 52 lata, która posiada kwalifikacje rolnicze, ale od 20 lat jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i podlega ubezpieczeniu społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych?

2.      Czy przekazywane gospodarstwo musi otrzymać tylko jedno dziecko czy mogą dwoje?

3.      Po upływie jakiego okresu przejęte gospodarstwo może być sprzedane w całości bądź częściowo?

 

 

Uprzejmie odpowiadam:

 

ad. pkt 1

Zgodnie z § 7 ust. 1, pkt 1, lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr.109, poz. 750 ze zm.): Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego może być zawarta:

1. z osobą fizyczną, która łącznie spełnia następujące warunki:

a) jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia.

 

 

 

ad. pkt 2

W myśl cyt. wyżej Rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4, pkt.5 uważa się za spełniony, jeżeli:

1.      zostały przekazane wszystkie użytki rolne chodzące w skład tego gospodarstwa, będące przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt. 1.

2.      przekazanie nastąpiło:

a. przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przekazywanych na rzecz następcy, z w y j ą t k i e m zstępnego, nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tym że w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie jest wyższa niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju, minimalna powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przekazywanego na rzecz następcy nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w kraju, albo,

b. na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, przy czym powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu, nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie w województwie, w którym jest położona największa część przekazywanych użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tym, że w województwie, w którym średnia powierzchnia gruntów rolnych jest wyższa niż średnia powierzenia w kraju, powierzchnia użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po powiększeniu nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w kraju.

 

Reasumując - można zaakceptować pogląd Stanisława Paszkowskiego: Renty strukturalne w rolnictwie, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polskiej Akademii Nauk 2006 r., s. 121 i nast., "... że rodnik- może podzielić gospodarstwo rolne pomiędzy większą liczbę osób (dzieci) i takie przekazanie może spełniać przesłanki § 6 Rozporządzenia. W tym wypadku wymagane jest jednak, by osoby wymienione prowadziły już odrębne gospodarstwa rolne.

W opisanej sytuacji faktycznie będziemy mieli do czynienia z formą przekazania gospodarstwa na powiększenie jednego lub kilku już istniejących jednostek produkcyjnych (§ 6 ust. 1,pkt 2. 1it. b) Rozporządzenia.

 

Należy zauważyć, że prawo i do renty strukturalnej nie powstanie, jeżeli osoba zainteresowana przejęciem gospodarstwa rolnego i nie prowadząca odrębnej jednostki produkcyjnej, ale przewidziana przez rolnika do funkcji następcy nie będzie spełniała warunków Rozporządzenia, np. z powodu przekroczenia wieku, braku kwalifikacji zawodowych albo posiadania prawa do renty lub emerytury z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.

 

ad. pkt 3

Jednym z warunków wymienionych w Rozporządzeniu, które winien spełnić przejmujący jest obowiązek przez okres 5 lat prowadzenia osobiście działalności rolniczej oraz złocenia wniosku o wpis do ewidencji, o której mowa: w § 4 pkt 4, jeżeli dotychczas nie została wpisana.

Celem użycia w Rozporządzeniu wskazanego przepisu było przeciwdziałacie nadmiernej płynności gruntów rolnych włączonych do obrotu w ranach systemu rent strukturalnych, a także ich przejmowanie przez rolników bez głębszego umotywowania ekonomicznego.

Za jego umieszczeniem w omawianych przepisach przemawia również fakt finansowania rolniczego system rent strukturalnych z funduszy publicznych, a także uprawnienia przejmującego gospodarstwo rolne do korzystania z innych form wsparcia udostępnionych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Paszkowski, s. 132).

  

Sędzia Irena Lis